Την Πέμπτη, 10 Ιουλίου, η Βουλή των Ελλήνων εισήγαγε μια βαθιά ανησυχητική νομοθετική τροπολογία που αναστέλλει την εξέταση αιτήσεων ασύλου από ανθρώπους που φτάνουν στην Ελλάδα διά θαλάσσης από χώρες της Βόρειας Αφρικής, για αρχική περίοδο τριών μηνών..
Η ανακοίνωση έγινε από τον Πρωθυπουργό, έπειτα από κλειστή σύσκεψη βασικών υπουργών. Το μέτρο παρουσιάστηκε ως «προσωρινή και αναγκαία αντίδραση» στις πρόσφατες αφίξεις διά θαλάσσης, όμως οι νομικές και ηθικές συνέπειές του κάθε άλλο παρά προσωρινές είναι.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα επιχειρεί κάτι τέτοιο. Η αναστολή του ασύλου τον Μάρτιο του 2020, που καταδικάστηκε ευρέως από διεθνείς θεσμούς, δημιούργησε ένα επικίνδυνο προηγούμενο. Σήμερα, το προηγούμενο αυτό επανέρχεται, με συνέπειες που παραβιάζουν τόσο το ευρωπαϊκό όσο και το διεθνές δίκαιο..
Σύμφωνα με τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951, το τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, και το Σύνταγμα της Ελλάδας, η αναζήτηση ασύλου είναι θεμελιώδες δικαίωμα. Οι γενικές αναστολές με βάση την εθνικότητα ή τον τρόπο εισόδου είναι παράνομες και εισάγουν διακρίσεις, ενώ παραβιάζουν τη θεμελιώδη αρχή της μη επαναπροώθησης..
Την κίνηση αυτή έχουν καταδικάσει εθνικοί και διεθνείς φορείς:
Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) εξέφρασε τις ίδιες ανησυχίες, χαρακτήρισε «θεμελιώδες» το δικαίωμα αναζήτησης ασύλου και προειδοποίησε ότι το μέτρο παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και ανοίγει τον δρόμο για επαναπροώθηση.
Συνήγορος του Πολίτη χαρακτήρισε την τροπολογία «αντισυνταγματική» και προειδοποίησε ότι στερεί από τους ανθρώπους το δικαίωμά τους σε δίκαιη, εξατομικευμένη εξέταση της αίτησης ασύλου.
Επίτροπος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, Michael O’Flaherty, κάλεσε τους βουλευτές να απορρίψουν την τροπολογία, δηλώνοντας ότι «θα νομιμοποιούσε την επιστροφή ανθρώπων σε συνθήκες όπου κινδυνεύουν να υποστούν βασανιστήρια και σοβαρές παραβιάσεις», κατά παράβαση πολλών συνθηκών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στη Lesvos Solidarity εργαζόμαστε καθημερινά με ανθρώπους που έχουν φύγει από τον πόλεμο, τις διώξεις και τις ακραίες δυσκολίες. Πολλοί φτάνουν έχοντας μόνο την ελπίδα να βρουν ασφάλεια.
Εμείς καταδικάζουμε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο τη νέα τροπολογία.
Εμείς απορρίπτουμε την κανονικοποίηση πολιτικών που ποινικοποιούν τους ανθρώπους επειδή ζητούν προστασία.
Εμείς απαιτούμε την άμεση απόσυρση αυτού του αντισυνταγματικού μέτρου.
Το δικαίωμα στο άσυλο δεν μπορεί να ανασταλεί. Δεν μπορεί να στερηθεί. Πρέπει πάντα να προστατεύεται.
Η αναστολή των διαδικασιών ασύλου δεν θα «λύσει» τη μετανάστευση. Θα βαθύνει τον πόνο, τροφοδοτήσει την ξενοφοβίακαι υπονομεύσει το κράτος δικαίου.
Η πολιτική αυτή δεν υπηρετεί την ασφάλεια. Υπηρετεί την πολιτική του φόβου.
Πιστεύουμε σε μια κοινωνία όπου τα δικαιώματα δεν είναι προαιρετικά. Καλούμε την κοινωνία των πολιτών, τους νομικούς, τους διεθνείς θεσμούς και κάθε άνθρωπο με συνείδηση να μιλήσουν ανοιχτά.
Αυτό δεν είναι απλώς ένα νομικό ζήτημα. Είναι μια δοκιμασία για το ποιοι είμαστε και για όσα υπερασπιζόμαστε.
